ذهل : خداى تعالى گويد : يَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ « 1 » - 2 / حج ذُهُول : كارى است كه ميراثش و نتيجه‌اش اندوه و فراموشى است ، افعال آن - ذَهَلَ عن كذا و أَذْهَلَهُ كذا است : يعنى از او غفلت كرد و او را فراموش نمود . ذوق : الذَّوْق : وجود طعم و چشيدن مزهء غذا با دهان است و اصلش در چيزى است كه خوردن و بهرهء او كم است نه زياد . و اگر خوردن از چيزى زياد باشد آن را - أكْل - گويند . واژه - ذَوْق - يعنى چشيدن و خوردن ، در قرآن براى عذاب اختيار شده است ، هر چند كه در عرف و تكلّم معمولى ذوق را در چيزى اندك به كار مىبرند امّا براى چشيدن زياد هم مناسب و شايسته است . خداوند واژه - ذوق - را در قرآن با اين ويژگى ياد مىكند ، تا معانى هر دو امر يعنى رحمت و عذاب را شامل شود ولى به كار بردنش در عذاب بيشتر است ، مانند آيات زير : لِيَذُوقُوا الْعَذابَ - 56 / نساء و وَ قِيلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذابَ النَّارِ - 20 / سجده

--> نعمات الهى كارهاى شايسته مىكنند كه آمرزش و پاداش بزرگ دارند . ( 1 ) آيهء فوق دوّمين آيه از سورهء حجّ است كه سر آغاز قيامت را براى انسانها پيش پيش بازگو مىكند تا از غفلت و خودكامگى بدر آيند : يا أَيُّهَا النَّاسُ . . . 10 / حجّ هان اى مردم پروردگارتان را پروا كنيد و انديشمند باشيد زيرا زلزله‌اى كه آغاز قيامت است بسى هول انگيز است ، آن هنگام را اگر ببينى خواهيد ديد كه چگونه مادران شيرده از شيرخوارهء مستان غافل مىشوند و زنان باردار بار خويش ساقط كنند مردمان را همانند مستان سرگشته مىبينى امّا مست نيستند بلكه عذاب و رويداد سخت و سهمگين است و به گفتهء مولوى : هنوزت اجل دست هوشت نبست * برآور به درگاه داور دو دست تو پيش از عقوبت در عفو كوب * كه سودى ندارد فغان زير چوب چنان شرم دار از خداوند خويش * كه شرمت ز همسايگانست و خويش بترس از گناهان خويش اين نفس * كه روز قيامت نترسى ز كس .